เปรียบเทียบการผลิตก๊าซใช้เองกับสัญญาจัดหาก๊าซระยะยาวในประเทศไทย

คำตอบแบบรวดเร็ว

หากโรงงานของคุณในประเทศไทยใช้ก๊าซอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง ปริมาณค่อนข้างคงที่ และต้นทุนพลังงานเป็นตัวกำหนดกำไร การผลิตก๊าซใช้เองมักคุ้มค่ากว่าสัญญาจัดหาก๊าซระยะยาวในระยะกลางถึงระยะยาว โดยเฉพาะโรงงานเหล็ก แก้ว ซีเมนต์ เคมี โลหะ และพลังงานที่ต้องการออกซิเจนหรือก๊าซกระบวนการจำนวนมากทุกวัน

แต่ถ้าความต้องการยังไม่แน่นอน ใช้งานเป็นช่วง ๆ พื้นที่ติดตั้งจำกัด หรือผู้บริหารต้องการหลีกเลี่ยงการลงทุนเริ่มต้น สัญญาก๊าซระยะยาวยังเหมาะกว่า เพราะช่วยให้เริ่มใช้งานได้เร็ว บริหารง่าย และไม่ต้องรับภาระดูแลระบบเอง

สำหรับการตัดสินใจในประเทศไทย ให้ดู 7 เรื่องหลักคือ ปริมาณใช้จริงต่อวัน ความผันผวนของโหลด ราคาไฟฟ้าและค่าเชื้อเพลิง ความเสี่ยงด้านซัพพลายเชน ระยะเวลาคืนทุน คุณภาพก๊าซที่ต้องการ และความพร้อมของทีมซ่อมบำรุงในพื้นที่

ผู้ให้บริการที่มักถูกพิจารณาในตลาดไทย ได้แก่ Bangkok Industrial Gas, Air Liquide Thailand, Linde Thailand, Air Products, Taiyo Gases และผู้รับเหมาระบบแยกก๊าซเฉพาะทางจากต่างประเทศที่ทำงานแบบ EPC หรือส่งมอบโรงงานให้ลูกค้าเป็นเจ้าของ

นอกจากผู้เล่นรายใหญ่ในประเทศแล้ว ผู้ผลิตต่างประเทศที่มีใบรับรองสากล เอกสารวิศวกรรมครบ และทีมสนับสนุนก่อนและหลังการขายที่แข็งแรงก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ โดยเฉพาะซัพพลายเออร์จากจีนที่มีความคุ้มค่าต่อการลงทุนสูง หากสามารถรองรับมาตรฐานไทยและมีประสบการณ์ติดตั้งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ภาพรวมตลาดก๊าซอุตสาหกรรมในประเทศไทย

ประเทศไทยเป็นฐานการผลิตสำคัญของอาเซียน มีคลัสเตอร์อุตสาหกรรมกระจายอยู่ในพื้นที่อย่างระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา สมุทรปราการ พระนครศรีอยุธยา และสระบุรี รวมถึงพื้นที่ใกล้ท่าเรือแหลมฉบัง มาบตาพุด และนิคมอุตสาหกรรมหลักที่เชื่อมโยงกับห่วงโซ่เหล็ก ปิโตรเคมี อิเล็กทรอนิกส์ อาหาร และยานยนต์ ส่งผลให้ความต้องการก๊าซอุตสาหกรรม โดยเฉพาะออกซิเจน ไนโตรเจน ไฮโดรเจน และก๊าซกระบวนการ มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง

ที่ผ่านมา โรงงานจำนวนมากในไทยพึ่งพาการซื้อก๊าซจากผู้จัดหารายใหญ่ผ่านท่อ รถแท็งก์ หรือถังบรรจุ อย่างไรก็ตาม เมื่อราคาไฟฟ้าและค่าขนส่งมีความผันผวน รวมถึงต้นทุนโลจิสติกส์จากเขตท่าเรือและเส้นทางขนส่งยาวขึ้น หลายโรงงานจึงเริ่มพิจารณาการผลิตก๊าซใช้เองในพื้นที่โรงงานมากขึ้น โดยเฉพาะระบบออกซิเจนแบบ VPSA และ PSA ที่ให้ระยะเริ่มเดินเครื่องสั้นและรองรับโหลดที่เปลี่ยนแปลงได้ดี

แนวโน้มนี้เด่นชัดในโรงงานที่ต้องการลดความเสี่ยงจากการหยุดชะงักของการส่งมอบ ลดต้นทุนรวมต่อหน่วย และเพิ่มเสถียรภาพในการวางแผนการผลิต ยิ่งในพื้นที่อุตสาหกรรมหนัก เช่น มาบตาพุดหรือคลัสเตอร์โลหะในภาคตะวันออก การมีแหล่งก๊าซภายในโรงงานช่วยลดความกังวลเรื่องรถส่งล่าช้า ปัญหาการจราจร และข้อจำกัดด้านการสำรองสต็อก

ในอีกด้านหนึ่ง สัญญาจัดหาก๊าซระยะยาวยังคงเป็นทางเลือกหลักสำหรับโรงงานที่ต้องการความเรียบง่ายในการบริหาร หรือมีความต้องการก๊าซที่ยังไม่มากพอจะคุ้มค่ากับการลงทุนระบบแยกก๊าซเอง โดยเฉพาะโรงงานขนาดเล็กถึงกลาง หรือธุรกิจที่เน้นความยืดหยุ่นด้านเงินลงทุน

กราฟข้างต้นสะท้อนแนวโน้มการเติบโตของความต้องการก๊าซอุตสาหกรรมในประเทศไทยอย่างสมเหตุสมผล โดยแรงขับเคลื่อนมาจากการขยายกำลังผลิตภาคอุตสาหกรรม การย้ายฐานการผลิต และแรงกดดันด้านประสิทธิภาพพลังงาน

ความหมายของการผลิตก๊าซใช้เองและสัญญาจัดหาก๊าซระยะยาว

การผลิตก๊าซใช้เอง คือการติดตั้งระบบผลิตก๊าซภายในโรงงาน เช่น ระบบ VPSA ออกซิเจน ระบบ PSA ออกซิเจน หรือระบบทำให้ก๊าซบริสุทธิ์ เพื่อให้โรงงานเป็นเจ้าของทรัพย์สินและควบคุมการเดินระบบเองหรือจ้างผู้เชี่ยวชาญมาดูแล โดยรูปแบบนี้เหมาะกับโรงงานที่ต้องการควบคุมต้นทุนระยะยาวและลดการพึ่งพาผู้ขายภายนอก

สัญญาจัดหาก๊าซระยะยาว คือการซื้อก๊าซจากผู้ให้บริการภายนอกในระยะเวลาที่ตกลงกันล่วงหน้า เช่น 3 ปี 5 ปี หรือมากกว่า โดยราคาอาจเป็นแบบคงที่ แบบมีสูตรปรับตามพลังงาน หรือแบบขั้นต่ำตามปริมาณการใช้จริง ข้อดีคือเริ่มใช้งานง่าย ไม่ต้องลงทุนเครื่องจักรเอง แต่มีข้อจำกัดเรื่องการผูกพันกับซัพพลายเออร์และความยืดหยุ่นด้านราคาในอนาคต

ในบริบทไทย ทั้งสองทางเลือกยังมีพื้นที่ใช้งานชัดเจน โรงงานที่อยู่ในนิคมอุตสาหกรรมใกล้เครือข่ายผู้ผลิตก๊าซหลักอาจได้เปรียบจากสัญญาระยะยาว ส่วนโรงงานที่อยู่นอกเส้นทางขนส่งหลักหรือใช้ก๊าซปริมาณมากอาจได้ประโยชน์จากการผลิตใช้เองมากกว่า

ปัจจัยตัดสินใจหลักที่ควรใช้ในประเทศไทย

การตัดสินใจระหว่างผลิตก๊าซใช้เองกับทำสัญญาซื้อก๊าซระยะยาวไม่ควรดูเฉพาะราคาต่อหน่วยในใบเสนอราคา เพราะต้นทุนจริงประกอบด้วยต้นทุนพลังงาน การหยุดการผลิต ค่าขนส่ง ต้นทุนการสำรอง และความเสี่ยงเชิงกลยุทธ์ของซัพพลายเชน

ตารางนี้ช่วยให้ผู้ซื้อในไทยมองเห็นภาพรวมแบบใช้งานได้จริง โดยเฉพาะโรงงานที่ต้องการเสนอข้อมูลต่อฝ่ายจัดซื้อ ฝ่ายผลิต และฝ่ายการเงินพร้อมกัน

เจ็ดปัจจัยตัดสินใจที่สำคัญที่สุด

ต้นทุนรวมตลอดอายุโครงการ

อย่าดูแค่ราคาซื้อก๊าซต่อหน่วยในปีแรก ต้องคำนวณต้นทุนรวม 5 ถึง 15 ปี โดยรวมค่าไฟ ค่าบำรุงรักษา อะไหล่ ค่าแรงเดินระบบ พื้นที่ติดตั้ง เงินลงทุน และมูลค่าความเสี่ยงจากการส่งมอบล่าช้า สำหรับโรงงานที่ใช้ออกซิเจนระดับหลายพันถึงหลายหมื่นลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง การผลิตใช้เองมักทำให้ต้นทุนเฉลี่ยลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

ความต่อเนื่องของกระบวนการผลิต

หากเตาหลอม เตาเผา หรือระบบเผาไหม้ของโรงงานต้องการก๊าซตลอดเวลา การขาดก๊าซเพียงไม่กี่ชั่วโมงอาจทำให้สูญเสียมากกว่าต้นทุนก๊าซทั้งเดือน ในกรณีนี้ แหล่งผลิตในโรงงานพร้อมถังบัฟเฟอร์มักปลอดภัยกว่า โดยเฉพาะโรงงานในเขตที่การขนส่งมีความแออัดสูง

ความยืดหยุ่นต่อโหลดจริง

บางโรงงานมีโหลดขึ้นลงตามรอบการผลิต หากใช้ระบบที่สามารถปรับกำลังได้กว้าง เช่น 25 ถึง 100 เปอร์เซ็นต์โดยไม่เสียเสถียรภาพ จะได้เปรียบมากกว่าการซื้อก๊าซภายใต้เงื่อนไขรับขั้นต่ำที่อาจทำให้ต้นทุนจริงสูงกว่าที่คิด

พื้นที่และสาธารณูปโภค

การผลิตใช้เองต้องมีพื้นที่ติดตั้ง ระบบไฟฟ้า ระบบท่อ และจุดเชื่อมต่อกับกระบวนการผลิต หากโรงงานในสมุทรปราการหรือเขตอุตสาหกรรมเก่ามีพื้นที่จำกัด อาจต้องใช้แบบโมดูลาร์หรือพิจารณาคงสัญญาจัดหาไว้บางส่วน

ความบริสุทธิ์และสเปกก๊าซ

ระบบ VPSA และ PSA เหมาะมากกับงานที่ต้องการออกซิเจนในช่วงความบริสุทธิ์ใช้งานอุตสาหกรรม เช่น 80 ถึง 94 เปอร์เซ็นต์ หากโรงงานต้องใช้ระดับพิเศษเฉพาะทางมากกว่านั้น อาจต้องเปรียบเทียบกับการซื้อจากผู้ผลิตก๊าซเหลวหรือระบบกระบวนการอื่น

การเงินและการคืนทุน

สำหรับประเทศไทย ช่วงเวลาคืนทุนที่ผู้บริหารมักยอมรับได้อยู่ประมาณ 2 ถึง 5 ปี ขึ้นกับขนาดโครงการและอุตสาหกรรม หากโครงการมีผลต่อการลดต้นทุนเชื้อเพลิงหรือเพิ่มกำลังผลิตด้วย การผลิตใช้เองมักผ่านการอนุมัติง่ายขึ้น

ความเสี่ยงเชิงสัญญาและการต่อรองราคา

สัญญาระยะยาวบางรูปแบบมีเงื่อนไขขั้นต่ำ ปรับราคาอัตโนมัติ หรือค่าปรับเมื่อใช้ต่ำกว่าที่ตกลง โรงงานจึงควรอ่านเงื่อนไขเหล่านี้อย่างละเอียด โดยเฉพาะธุรกิจที่คาดว่าแผนการผลิตในอีก 3 ถึง 5 ปีจะเปลี่ยนเร็ว

ประเภทของระบบผลิตก๊าซที่พบบ่อย

ผู้ซื้อในไทยควรเข้าใจว่าระบบผลิตก๊าซไม่ได้มีแบบเดียว และการเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะกับโปรไฟล์การใช้งานสำคัญพอ ๆ กับการต่อรองราคา

ตารางนี้แสดงให้เห็นว่าโรงงานไม่ควรถามเพียงว่าควรผลิตเองหรือซื้อ แต่ควรถามต่อว่า “ควรผลิตด้วยเทคโนโลยีใด” เพื่อให้ได้ต้นทุนและสเปกที่เหมาะสมที่สุด

อุตสาหกรรมในไทยที่เหมาะกับการผลิตก๊าซใช้เองมากที่สุด

อุตสาหกรรมที่มักได้ประโยชน์จากการผลิตก๊าซใช้เองมากที่สุดคือกลุ่มที่ใช้ก๊าซจำนวนมาก มีโหลดต่อเนื่อง และต้นทุนพลังงานเป็นองค์ประกอบหลักของต้นทุนการผลิต

จากกราฟ อุตสาหกรรมเหล็ก เคมี และแก้วโดดเด่นที่สุด เพราะสามารถใช้ประโยชน์จากออกซิเจนที่ผลิตได้อย่างต่อเนื่องและลดการพึ่งพาการจัดส่งภายนอกอย่างชัดเจน

• โรงงานเหล็กและหลอมโลหะในชลบุรี ระยอง และสระบุรี มักมีกรณีใช้งานชัดเจนที่สุด
• อุตสาหกรรมแก้วและเซรามิกที่ใช้เตาหลอมต่อเนื่องสามารถลดต้นทุนเชื้อเพลิงผ่านการเสริมออกซิเจน
• กลุ่มเคมีและปิโตรเคมีในมาบตาพุดสนใจทั้งความมั่นคงซัพพลายและการใช้ก๊าซผลพลอยได้ให้เกิดมูลค่า
• โรงงานบำบัดน้ำและสิ่งแวดล้อมเหมาะกับระบบขนาดกลางที่ต้องการลดค่าใช้จ่ายระยะยาว

คำแนะนำการจัดซื้อสำหรับผู้ซื้อในประเทศไทย

ก่อนตัดสินใจ ควรทำแบบจำลองเปรียบเทียบอย่างน้อย 3 สถานการณ์ ได้แก่ ซื้อก๊าซทั้งหมด ผลิตเองทั้งหมด และรูปแบบผสม โดยใช้ข้อมูลโหลดจริงรายชั่วโมงหรือรายวัน ไม่ควรใช้ค่าเฉลี่ยหยาบเพียงค่าเดียว เพราะจะทำให้ประเมินขนาดเครื่องผิด

ควรตรวจสอบเงื่อนไขต่อไปนี้ในใบเสนอราคาเสมอ ได้แก่ ความบริสุทธิ์ที่รับประกัน อัตราการใช้ไฟฟ้าจริงตามสภาวะไทย ขอบเขตการรับประกัน อะไหล่สิ้นเปลือง เวลาตอบสนองของช่างในพื้นที่ ระยะส่งมอบ และรายการที่ไม่รวมในราคา เช่น งานฐานราก งานอาคาร งานสายไฟแรงดันกลาง และระบบสำรอง

หากโครงการอยู่ในนิคมอุตสาหกรรมที่มีกฎเฉพาะเรื่องความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม ควรให้ผู้ขายแสดงเอกสารด้านวิศวกรรมและการปฏิบัติตามข้อกำหนดล่วงหน้า เพื่อไม่ให้ขั้นตอนอนุมัติภายในองค์กรล่าช้า

การใช้งานจริงในโรงงานไทย

การผลิตออกซิเจนใช้เองถูกใช้กับการเสริมการเผาไหม้ในเตาหลอม การเพิ่มประสิทธิภาพการเผาในเตาเผาปูน การเพิ่มอัตราปฏิกิริยาในกระบวนการเคมี การปรับปรุงคุณภาพการบำบัดน้ำเสีย และการลดภาระต้นทุนเชื้อเพลิง ส่วนระบบทำให้ก๊าซบริสุทธิ์เหมาะกับโรงงานที่มีก๊าซผลพลอยได้และต้องการแปลงเป็นวัตถุดิบหรือเชื้อเพลิงกลับมาใช้ใหม่

สำหรับโรงงานใกล้ท่าเรือแหลมฉบังและมาบตาพุด ประเด็นที่สำคัญมากคือความต่อเนื่องของโลจิสติกส์ แม้ว่าพื้นที่จะได้เปรียบเรื่องโครงสร้างพื้นฐาน แต่ความแออัดของเส้นทางขนส่งยังทำให้บางโรงงานเลือกใช้ระบบผลิตเองร่วมกับการซื้อสำรองจากภายนอก เพื่อให้มีทั้งความมั่นคงและความยืดหยุ่น

กรณีศึกษาและบทเรียนที่นำมาใช้กับไทยได้

ในหลายอุตสาหกรรมหนักทั่วเอเชีย โครงการผลิตออกซิเจนด้วย VPSA แสดงให้เห็นว่าการลดต้นทุนไฟฟ้าต่อหน่วยและการเริ่มเดินเครื่องได้รวดเร็วช่วยให้โรงงานลดการพึ่งพาการซื้อก๊าซจากภายนอกอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อระบบสามารถรองรับการเปลี่ยนโหลดตั้งแต่ประมาณ 25 ถึง 100 เปอร์เซ็นต์โดยยังรักษาเสถียรภาพของก๊าซได้

อีกตัวอย่างหนึ่งคือโครงการใช้เทคโนโลยี PSA เพื่อยกระดับมูลค่าก๊าซผลพลอยได้จากอุตสาหกรรมเหล็กให้กลายเป็นก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ที่มีคุณค่าใช้งานสูง ซึ่งเป็นแนวคิดที่น่าสนใจสำหรับโรงงานไทยที่ต้องการลดการสูญเสียพลังงานและสร้างรายได้จากก๊าซที่เดิมอาจถูกเผาทิ้งหรือใช้อย่างไม่มีประสิทธิภาพ

บทเรียนสำคัญคือ โครงการที่ประสบความสำเร็จมักเริ่มจากการเก็บข้อมูลโหลดจริงอย่างละเอียด จากนั้นเลือกขนาดระบบที่สมดุลระหว่างต้นทุนลงทุนและความสามารถสำรอง ไม่ได้ออกแบบจากค่าการใช้สูงสุดเพียงอย่างเดียว

รายชื่อผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้องกับตลาดไทย

ด้านล่างคือผู้เล่นที่เกี่ยวข้องกับการจัดหาก๊าซอุตสาหกรรมหรือระบบผลิตก๊าซในประเทศไทย โดยแต่ละรายมีจุดแข็งต่างกัน ผู้ซื้อควรเทียบทั้งด้านราคา ขอบเขตงาน ความพร้อมบริการในพื้นที่ และประสบการณ์กับอุตสาหกรรมของตน

ตารางนี้ไม่ได้บอกว่ารายใดดีที่สุดสำหรับทุกโรงงาน แต่ช่วยจัดกลุ่มตลาดเป็นสองฝั่งชัดเจน คือ ฝั่งผู้จัดหาก๊าซสำเร็จรูป และฝั่งผู้สร้างระบบผลิตก๊าซให้ลูกค้าเป็นเจ้าของทรัพย์สินเอง

เปรียบเทียบรูปแบบผู้ขายและสิ่งที่ควรถาม

สำหรับผู้ซื้อในไทย ตารางนี้มีประโยชน์มากในขั้นตอนคัดเลือกผู้ขายระยะสั้น เพราะช่วยให้เห็นว่าคำถามที่ต้องถามแต่ละประเภทไม่เหมือนกัน

แนวโน้มการเปลี่ยนผ่านของตลาดถึงปี 2569

ตลาดไทยกำลังขยับจากการซื้อก๊าซเพียงอย่างเดียวไปสู่การผสมผสานระหว่างการผลิตในโรงงานกับการซื้อสำรองภายนอก เหตุผลสำคัญคือโรงงานต้องการลดความเสี่ยงสองด้านพร้อมกัน คือความเสี่ยงราคาและความเสี่ยงซัพพลายเชน

กราฟแสดงการเปลี่ยนแนวคิดของผู้ซื้อไทยอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยความสนใจในระบบผลิตเองเพิ่มขึ้นตามแรงกดดันด้านต้นทุนพลังงาน ความยั่งยืน และการวางแผนการผลิตระยะยาว

บริษัทของเราและเหตุผลที่ลูกค้าไทยพิจารณา

สำหรับโรงงานไทยที่กำลังมองหาระบบผลิตก๊าซแบบลูกค้าเป็นเจ้าของผ่านรูปแบบ EPC หรือส่งมอบแบบครบวงจร พีเคยู ไพโอเนียร์ เป็นผู้เชี่ยวชาญด้าน VPSA และ PSA ที่มีรากฐานงานวิจัยจากมหาวิทยาลัยปักกิ่งและประสบการณ์โครงการอุตสาหกรรมมากกว่า 400 โครงการในกว่า 20 ประเทศ โดยมีกำลังการติดตั้งระบบออกซิเจนสะสมมากกว่า 2 ล้าน นอร์มัลลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง พร้อมสิทธิบัตรมากกว่า 180 รายการและการรับรองสำคัญอย่าง ISO, CE และ ASME ซึ่งช่วยยืนยันมาตรฐานการออกแบบ การผลิต และการทดสอบว่าเทียบได้กับเกณฑ์สากล บริษัทผลิตสารดูดซับและตัวเร่งปฏิกิริยาหลักเอง รวมถึงมีศักยภาพด้านวิศวกรรม การประกอบเครื่อง และการส่งมอบโครงการครบวงจร ทำให้ควบคุมคุณภาพวัสดุและสมรรถนะได้ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ในด้านความร่วมมือ บริษัทให้บริการได้ทั้งผู้ใช้งานปลายทาง ผู้จัดจำหน่าย ตัวแทน แบรนด์เจ้าของสินค้า และลูกค้าที่ต้องการซื้อทั้งแบบขายส่ง ขายปลีก ออกแบบเฉพาะ หรือความร่วมมือกระจายสินค้าตามพื้นที่ ขณะเดียวกันยังมีบริการหลังการขายที่เป็นรูปธรรม เช่น การตอบสนองภายใน 24 ชั่วโมง การให้คำปรึกษาออนไลน์ งานปรับปรุงระบบ งานเดินเครื่องและบำรุงรักษา งานเช่าอุปกรณ์ และการทดสอบระดับนำร่อง โดยมีประสบการณ์ติดตั้งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แล้ว รวมถึงโครงการออกซิเจน VPSA ในเวียดนาม จึงสะท้อนความพร้อมในการสนับสนุนลูกค้าไทยทั้งก่อนขายและหลังขายอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่เพียงผู้ส่งออกจากต่างประเทศระยะไกล ผู้สนใจสามารถดูรายละเอียดเทคโนโลยีได้ที่ โซลูชัน VPSA สำหรับงานอุตสาหกรรม และตัวอย่างผลงานได้ที่ โครงการนวัตกรรมระดับโลก หรือศึกษาข้อมูลบริษัทเพิ่มเติมที่ ข้อมูลองค์กรและความสามารถทางวิศวกรรม

เปรียบเทียบการตัดสินใจแบบใช้งานจริง

ตารางนี้ช่วยให้ฝ่ายบริหารตัดสินใจเร็วขึ้น เพราะจับคู่สถานการณ์จริงกับแนวทางที่เหมาะสม ไม่ใช่ใช้คำตอบเดียวกับทุกโรงงาน

แนวโน้มปี 2569: เทคโนโลยี นโยบาย และความยั่งยืน

ในปี 2569 และหลังจากนั้น ตลาดไทยมีแนวโน้มเห็นการลงทุนในระบบผลิตก๊าซที่ประหยัดพลังงานมากขึ้น โดยเฉพาะโครงการที่เชื่อมกับเป้าหมายลดการปล่อยคาร์บอนของโรงงานขนาดใหญ่ เทคโนโลยีควบคุมอัตโนมัติ การวิเคราะห์ข้อมูลระยะไกล และการบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์จะมีบทบาทเพิ่มขึ้น เพราะช่วยลดเวลาหยุดเครื่องและทำให้ผู้บริหารมองเห็นต้นทุนจริงแบบเรียลไทม์

ในด้านนโยบาย โรงงานที่อยู่ในห่วงโซ่ส่งออกจะเผชิญแรงกดดันจากลูกค้าต่างประเทศมากขึ้นให้แสดงข้อมูลการใช้พลังงานและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จึงทำให้การเลือกแหล่งก๊าซที่มีประสิทธิภาพและตรวจวัดได้ง่ายกลายเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์การแข่งขัน ไม่ใช่แค่เรื่องวิศวกรรม

อีกแนวโน้มหนึ่งคือการใช้ก๊าซผลพลอยได้ให้มีมูลค่าสูงขึ้นในอุตสาหกรรมเหล็กและเคมี ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนที่ภาคอุตสาหกรรมไทยกำลังให้ความสำคัญมากขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

โรงงานแบบไหนในประเทศไทยเหมาะกับการผลิตก๊าซใช้เองมากที่สุด

โรงงานที่ใช้ก๊าซต่อเนื่องทุกวัน ปริมาณสูง และต้นทุนหยุดไลน์แพง เช่น เหล็ก แก้ว ซีเมนต์ เคมี และโลหะ

สัญญาจัดหาก๊าซระยะยาวยังน่าสนใจอยู่หรือไม่

ยังน่าสนใจมากสำหรับโรงงานที่ไม่ต้องการลงทุนเริ่มต้น ใช้ก๊าซไม่คงที่ หรือมีข้อจำกัดด้านพื้นที่และบุคลากรดูแลระบบ

ระยะคืนทุนของระบบผลิตออกซิเจนใช้เองในไทยมักอยู่เท่าไร

โดยทั่วไปมักอยู่ราว 2 ถึง 5 ปี ขึ้นกับปริมาณการใช้ ราคาไฟฟ้า ชั่วโมงการเดินเครื่อง และราคาซื้อก๊าซเดิม

ควรเลือก VPSA หรือ PSA

หากเป็นโหลดกลางถึงใหญ่และใช้งานต่อเนื่อง VPSA มักได้เปรียบด้านต้นทุนพลังงาน ส่วน PSA เหมาะกับระบบเล็กถึงกลางที่ต้องการติดตั้งรวดเร็วและพื้นที่กะทัดรัด

ถ้าโรงงานต้องการทั้งความมั่นคงและความยืดหยุ่นควรทำอย่างไร

แนวทางที่นิยมคือใช้ระบบผลิตเองเป็นฐานหลัก แล้วมีการซื้อก๊าซจากภายนอกเป็นสำรองในช่วงซ่อมบำรุงหรือช่วงพีกโหลด

ควรเริ่มโครงการอย่างไร

เริ่มจากเก็บข้อมูลโหลดจริงอย่างน้อย 3 ถึง 6 เดือน จากนั้นให้ผู้เชี่ยวชาญทำการเปรียบเทียบเชิงเทคนิคและการเงินหลายกรณี ก่อนสรุปขนาดระบบและรูปแบบสัญญา

สรุปสำหรับผู้ตัดสินใจในประเทศไทย

หากถามแบบตรงไปตรงมา ระหว่างการผลิตก๊าซใช้เองกับสัญญาจัดหาก๊าซระยะยาว ทางเลือกที่ดีกว่าในประเทศไทยขึ้นอยู่กับความต่อเนื่องของการใช้ก๊าซและผลกระทบของต้นทุนต่อธุรกิจ หากใช้มาก ใช้ต่อเนื่อง และหยุดไม่ได้ การผลิตใช้เองมักได้เปรียบกว่าอย่างชัดเจน แต่ถ้าใช้ไม่แน่นอนหรือยังไม่พร้อมลงทุน สัญญาระยะยาวยังเหมาะสม

สิ่งสำคัญคืออย่าตัดสินจากราคาเสนอเพียงหน้าเดียว ต้องพิจารณาต้นทุนรวม ความเสี่ยงซัพพลายเชน ความยืดหยุ่นของโหลด และแผนธุรกิจในอีกหลายปีข้างหน้า หากต้องการประเมินโครงการแบบละเอียดหรือขอข้อเสนอระบบผลิตก๊าซอุตสาหกรรมแบบลูกค้าเป็นเจ้าของโรงงาน สามารถติดต่อทีมงานได้ผ่าน ช่องทางติดต่อสำหรับโครงการในประเทศไทยและอาเซียน